સોમનાથ મંદિર –
![](http://www.suvichardhara.com/wp-content/uploads/2019/04/somnath-temple-1-1024x577.jpg)
ગુજરાત નું સૌથી સુંદર મંદિરો માં એક છે સોમનાથ મંદિર.આ મંદિર ની સુંદરતા અને ભવ્યતા પ્રાચીન ગુજરાત ના વૈભવ ને દર્શાવે છે. આ મંદિર વિશે કહેવામાં આવે છે કે આને સૌથી પહેલા સોમદેવ અર્થાત ચંદ્રમાં એ બનાવ્યું હતું. એ સમયે મંદિર સોના થી બન્યું હતું. પછી ત્રેતાયુગ માં રાવણ એ આનું જીર્ણોદ્ધાર કરાવ્યું અને ચાંદી થી આ મંદિર નું નિર્માણ કરાવ્યું. એના પછી દ્વાપર યુગ માં જયારે શ્રીકૃષ્ણ ગુજરાત જઈને વસ્યા ત્યારે એમણે લાકડી થી આ મંદિર નું નિર્માણ કરાવ્યું અને પછી કાલાંતર માં મહારાજા ભીમદેવ એ આ મંદિર નું નિર્માણ પત્થર થી કરાવ્યું. આ મંદિર ને મુગલ આક્રમણકારી મહમૂદ ગજની એ ઘણી વાર લુંટ ફાટ અને ખંડિત કર્યું. પરંતુ શિવશંકર ની ૧૨ જ્યોર્તિલિંગ માં પ્રથમ જ્યોર્તિલિંગ સોમનાથ ની છે. તેથી દરેક વખતે ભક્તો એ સાથ આપ્યો છે અને સાચવ્યું છે.
ભાલકા તીર્થ
![](http://www.suvichardhara.com/wp-content/uploads/2019/04/bhalka_tirtha_001.jpg)
સોમનાથ સ્થિત ભાલકા તીર્થ તે સ્થાન ચેમ જ્યાં ઝાડ ની નીચે ધ્યાન મગ્ન માં બેસેલા શ્રીકૃષ્ણ એ એક શિકારી એ હરણ ના ભ્રમ માં તીર મારી દીધું હતું. આ તે સ્થાન છે જ્યાંથી શ્રીકૃષ્ણ પૃથ્વી છોડીને સ્વર્ગ લોક જતા રહ્યા હતા. સાથે જ આ સ્થાન ને હરણ, કપિલા અને સરસ્વતી નદી નો સંગમ કહેવામાં આવે છે. આ મંદિર શ્રીકૃષ્ણ ની સાથે એ વડ ના ઝાડ ની પાસે છે જેની નીચે શ્રીકૃષ્ણ બેઠા હતા.
નાગેશ્વર જ્યોર્તિલિંગ
![](http://www.suvichardhara.com/wp-content/uploads/2019/04/shareiq-725-1429980747-543527-jpg-destreviewimages-720x512-1429980747-cropped.jpg)
ભગવાન શિવ ની ૧૨ જ્યોર્તિલિંગ માં થી એક છે નાગેશ્વર જ્યોર્તિલિંગ. સૌરાષ્ટ્ર માં દ્વારકા સ્થિત નાગેશ્વર મહાદેવ મંદિર શિવ ભક્તો નું આસ્થા નું કેન્દ્ર છે. આ જ્યોર્તિલિંગ ની સાચી ઊંડાઈ હજુ સુધી કોઈ શોધી શક્યું નથી. આ મંદિર ની વિશે કહેવામાં આવે છે કે એમના ભક્તો ને અસુરો ના કષ્ટો થી મુક્તિ આપવા માટે શિવ અહિયાં પ્રકટ થયા હતા, અને પછી શિવલિંગ ના રૂપ માં સ્થાપિત થઇ ગયા હતા.
બાળ હનુમાન મંદિર
![](http://www.suvichardhara.com/wp-content/uploads/2019/04/bala-hanuman-jamnagar-story.jpg)
જામનગર સ્થિત બાળ હનુમાન મંદિર નું નામ ગીનીઝ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ માં નોધાયેલું છે. આ મંદિર ને સન ૧૯૬૪ માં આ સ્થાન, અહિયાં દરેક સમયે થવા વાળી રામ નામ ની પ્રાર્થના ના કારણે મળ્યું છે. આ મંદિર માં ‘શ્રીરામ, જયરામ જય જય રામ’ ના જાપ દરરોજ ચાલુ રહે છે. આ મંદિર ની સ્થાપના સન ૧૯૬૩-૧૯૬૪ ની વચ્ચે પ્રેમ ભીક્ષુજી દ્વારા કરવામાં આવી અને નિર્માણ ના વર્ષભર ની અંદર જ આ રામ નામ ના જાપ નો રેકોર્ડ તોડી નાખ્યો.