લખનોઉં શહેર નો સૌથી વ્યસ્ત વિસ્તાર કેસરબાગ માં બટુક ભૈરવ નું હજારો વર્ષ જુનું મંદિર છે. માનવામાં આવે છે કે બટુક ભૈરવ સુરો ના રાજા છે. તેથી અહિયાં મંગાતી મન્નત પણ કળા, સંગીત અને સાધના થી જોડાયેલી હોય છે.
માન્યતા છે કે અહી લખનઉ કથક પરિવાર ના લોકોએ તેમના પગમાં ઘૂંઘરું બાંધીને કથક શિક્ષણ નું જન્માક્ષર શીખ્યું. આ સાધના નું કેન્દ્ર છે. ભાદરવા ના છેલ્લા રવિવાર ને ઘૂંઘરું વાળી રાત કહેવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિવસે બટુક ભૈરવ પાસે થી આશીર્વાદ લઈને સાધના પ્રારંભ કરવામાં આવે છે.
મંદિર માં વિરાજમાન બટુક ભૈરવ મહારાજ ને સોમરસ પ્રિય છે. તેથી અનેક ભક્તો એક થી વધીને એક બ્રાંડ ની અંગ્રેજી દારૂ ચઢાવીને ભૈરવ બાબા ને પ્રસન્ન કરે છે. અહિયાં ભાદરવા ના છેલ્લા રવિવારે મેળા ની પરંપરા છે. આ સમયે પુનઃસ્થાપનાના મંદિરમાં, આરસપહાણની છાયા જોવામાં આવી હતી.
બીજા મેળા નો મુકાબલા અહિયાં ના મેળા નો માહોલ ખુબ અલગ હોય છે. આ પ્રકારની મદિરા ભૈરવજી પર ચઢાવવા માં આવે છે અને આ મિલાવટ મદિરા પ્રસાદ રૂપ માં પણ બંટાય છે. નવાબી શહેર ના ઈતિહાસકારક યોગેશ પ્રવીણ કહે છે કે બટુક ભૈરવ મંદિર નો ઈતિહાસ ૨૦૦ વર્ષ જુનો છે.
અહિયાં ભૈરવજી એમના બાળ રૂપ માં વિરાજમાન છે. બટુક ભૈરવ ને લક્ષ્મણપુર ના રાજપાલ કહેવામાં આવે છે. દોષ, દુઃખ, દુષ્ટો ના દમન માટે બટુક ભૈરવ ની ઉપાસના કરવામાં આવે છે.એમનું કહેવું છે કે બટુક ભૈરવ ની આ મૂર્તિ ૧૦૦૦-૧૧૦૦ વર્ષ જૂની છે.
ગોમતી નદી ત્યારે મંદિર ની પાસે વહેતી હતી. અહિયાં સ્મશાન પણ પાસે જ હતી. આ મંદિર પુનઃનિર્માણ બલરામપુર એસ્ટેટ ના મહારાજા એ કરાવ્યું હતું. કથક ઘરાનામાં કાલકા-બિંદાદીન ના ગુંબજ પાછળ છે આ મંદિર. અહિયાં ભૈરવ પ્રસાદ, કાલકા બિંદાદીન પરિવાર ના લોકો ને ઘૂંઘરું બાંધવામાં આવ્યા હતા.
રામમોહન અને કૃષ્ણમોહન ને પણ ઘૂંઘરું બાંધવામાં આવ્યા. તે સમયે બરોડાના રહેવાસીઓ ભાદરવા ના છેલ્લા રવિવારે રાતે મેળા માટે રાહ જોતા હતા. આને ‘મોટો રવિવાર’ પણ કહેતા હતા અને ઘૂઘરું વાળી રાત પણ. કાલકા-બિંદાદિનની દોઢિ હજુ પણ કથક માટે એક તીર્થ કેન્દ્ર છે.