હિંદુ ધર્મ માં વિવાહ ને લઈને ઘણા રીતિ રીવાજ બનાવવામાં આવ્યા છે.એમ પણ હિંદુ ધર્મ માં વિવાહ ને ખુબ જ પવિત્ર બંધન માનવામાં આવે છે, તેથી હજુ પણ વિવાહ ના સંબંધ માં ઘણી પ્રાચીન પરંપરા ને માનવામાં આવે છે એની નિર્વહન અત્યારે પણ કરવામાં આવે છે.
વિવાહ ની પહેલા કુંડળી મેળવવી છોકરા છોકરી ના ગોત્ર ની વિશે જાણકારી હાસિલ કરવી આ બધું અત્યારે પણ માનવામાં આવે છે. પ્રાચીન સમયથી જ માનવામાં આવે છે કે વિવાહ માટે એક ગોત્ર થી છોકરો છોકરી ન હોવા જોઈએ.
એક પ્રાચીન આવી રહેલી પરંપરા છે જેમાં આપણા ગોત્ર માં વિવાહ કરી શકાતા નથી. એની સિવાય માતા, નાની અને દાદી ના ગોત્ર માં પણ વિવાહ કરી શકાતા નથી.
આ ગોત્રો માં વિવાહ ન કરવાની પાછળ વાસ્તવ માં પ્રાચીન સમય માં શાસ્ત્રો માં જણાવાય ગયું છે કે એની સાથે જ આપણા ઋષીઓ દ્વારા પણ વિકસિત થયા છે એક વૈજ્ઞાનિક આધાર છે જેમાં ગોત્ર પરંપરા અને વર્ણ સંકરતા ને ધ્યાન માં રાખીને એક ગોત્ર વિવાહ ને ક્યારે આગળ નથી કરવામાં આવ્યા.
શાસ્ત્રો ની અનુસાર એક જ વંશ માં ઉત્પન્ન બે લોકો ની વચ્ચે વિવાહ કરી શકતા નથી. જો ગોત્ર પરંપરા ને માનવામાં નથી આવતી તો આવા વિવાહ થી ઉત્પન્ન થયેલા સંતાન માં ઘણા અવગુણ ની સાથે સાથે રોગ પણ થઇ શકે છે.
આ વિશે ઘણા વૈજ્ઞાનિક શોધખોળ માં પણ જણાવ્યું છે કે વ્યક્તિ ને વંશાનુગત બીમારી ન થાય એના માટે ‘સેપરેશન ઓફ જીંસ’ એટલે કે આપણા નજીકના સંબંધીઓ માં વિવાહ ન કરવા માટે મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે.
જો કોઈ એક જ ગોત્ર માં વિવાહ કરે છે તો એવા માં જીંસ નું વિભાજન થઇ શકતું નથી જેનાથી જીંસ થી સંબંધિત બીમારીઓ થવાની સંભાવના બની રહે છે. આ કારણે પૂર્વજો એ એક ગોત્ર માં વિવાહ ન કરવાની પરંપરા ને બનાવી છે.